Cytat w przygotowaniu

ZABEZPIECZENIE CENNYCH DRZEW PRZED BOBRAMI

Przygotował: Janusz Szpaczyński

Chociaż bobry spożywają duże ilości roślinności wodnej, przybrzeżnych traw i ziół, to przyroda tak je zaprojektowała, że kora drzew, krzewów i ich liście są także częścią pożywienia bobrów. Nieszczęścia nie ma gdy bobry ścinają młode wierzby, olszyny, osiki czy leszczynę w strefie brzegowej. Drzewa te nie mają dla nas wartości gospodarczej i zazwyczaj z zainteresowaniem i podziwem obserwujemy działalność bobrów. Nasz stosunek do działalności bobów zmienia się w momencie gdy straciliśmy nasze ulubione drzewo, pod którym odpoczywaliśmy w cieniu, lub które sami posadziliśmy aby mieć z niego określone korzyści. Drzewo jest dla nas symbolem i chociaż bobry ścinały drzewa przez setki tysięcy lat, nie bardzo chcemy sie pogodzić z tym teraz.

Często dostaję listy z pytaniem "Co robić, bobry narazie urzedują nad samą wodą ale moje ulubione drzewa rosną zaledwie kawałek dalej?" Moja odpowiedź brzmi: PRZYGOTOWAĆ SIĘ !

Obecność bobrów wróży jakieś ścięcia. Co wiecej, nawet jeśli nie ma na naszym terenie bobrów ale stwierdzono je w danym cieku wodnym, nawet daleko od naszej dzialki, należy zabezpieczyć drzewa, które chcemy chronić. Bobry wędruja i mimo, że nie mają zamiaru osiedlić sie w danym rejonie, mogą zatrzymać się w nim przez kilka dni lub tygodni. W tym czasie, ku naszemu zaskoczeniu, możemu stracić nasze ulubione drzewka.

Każde większe drzewo, zanim jest ścięte, jest ogryzane z kory. O ile ścięcie dużego drzewa może trwac kilka dni a nawet tygodni, ogryzienie z kory może być dokonane w jedna noc. A to już najczęściej oznacza szybką śmierć drzewa i jest zbyt późno aby je ochronić. Można jednak już teraz pomyśleć o tym, co stać się może i zabezpieczyć wszystkie cenne drzewa. Zabezpiecza sie drzewka w ogrodach i sadach przed myszami, zającami i sarnami - można zabezpieczyć przed działalnością bobrów. Poniżej kilka sposobów jak można tego dokonać.

1. Najprostrzy sposób i jednocześnie najbardziej skuteczny to owinięcie drzewa siatką tak jak pokazano na rysunku. Ze stalowej siatki o grubości drutu ok. 2mm nalezy wykonać cylinder o średnicy ok 10-20 cm większej niż średnica pnia drzewa. Cylinder powinien mieć wysokość ok 1 m. Tam, gdzie zimą występują obfite opady śniegu należy stosować wyższe siatki. Znane są mi przypadki z Ontario (Kanada) ścinania drzew na wysokości nawet 1.5 m! Bobry także zimą wychodzą na brzeg w poszukiwaniu pokarmu. Jeśli opady śniegu były obfite i odłożyła się kilkudziesięcio centymetrowa warstwa śniegu, bobry mogą ściąć drzewo nad siatką. Proszę więc prześledzić historię opadów w danym rejonie, a w razie pojawienia sie dużych opadów dodatkowo zabezpieczyć swoje drzewa w porę!

Cylinder z siatki powinien być przymocowany do gruntu prętami podobnymi do szpilek namiotowych, aby nie został przez bobry podniesiony. Powinien być także przymocowany (przywiązany) do pnia drzewa. Ten sposób zabezpieczenia jest bardzo skuteczny i może służyć latami.

W Ottawie (Kanada) w centrum miasta nad rzeką spotyka sie drzewa owinięte siatką. Z biegiem lat, zmieniła ona kolor na ciemny i praktycznie nie jest widoczna. W moim przekonaniu jest to najlepszy sposób zabezpieczenia kilkunastu a nawet kilkudziesięciu drzew. Jest on także polecany przez większość organizacji zajmujących się ochroną bobrów (np Beavers W.W.).

Drzewa można także owijać papą lub innym podobnym materiałem. Chociaż wydaje się to mało estetyczne i trwałość zabezpieczenia jest dużo niższa.

2. Inny sposób, ponoć skuteczny, to malowanie drzewa farba zmieszana z drobnym piaskiem. Niestety nie mam doświadczeń z tego typu rozwiązaniem i nie mogę napisać jak dlugo ten sposób zabezpieczenia jest skuteczny. Przy malowaniu, farbę należy często mieszać aby piasek nie osadzał się na dnie pojemnika z farbą. Color farby można dobrać do koloru pnia. Z pewnością można też stosować bezbarwne lakiery. Metoda ta, chociaz polecana przez wielu (między innymi Beavers W.W.) nie wydaje sie być "ekologiczna" i osobiście jej nie polecam.

Znane są również różne substancje typu "odstraszacze" jeleni, które przez jakiś czas mogą działać także na bobry. Są to (ang) "Deer Off" oraz "Big Game Repellant Powder". Nie są one jednak trwałe, a przy wiekszej ilości drzew i częstotliwości stosowania nasze zabezpieczenia mogą okazać sie kosztowne.

3. Większą ilość drzew można zabezpieczyć odgradzając je od wody. Jesli w rejonie nie ma dużych opadów śniegu wystarczająca jest niska siatka/plotek (min 50 cm), dochodząca do samej ziemi. Bobry nie będą próbowały jej przechodzić górą. W praktyce nawet najmniejsza przeszkoda skłania je do wstrzymania delszej wędrówki na lądzie. W wielu miejscach (Ontario, Kanada) obserwowałem, ze bobry ścinały drzewka do miejsca, w którym leżało przewrócone drzewo. Bez problemu mogły je przejść lecz byla to dodatkowa przeszkoda, która w przypadku ucieczki przed drapieżnikiem mogła by kosztować je życie! W rezultacie, w jednym z takich miejsc, bobry wycieły wiekszość mlodych klonów do leżącego drzewa i przeniosły sie w inne miejsce. Chociaz, za leżącym na ziemi pruchniejacym już drzewie, rosło jeszcze setki mlodych klonów. To sugeruje, że bobry nie lubią dodatkowych przeszkód i nie chcą być oddzielone od wody. Wydaje się więc, że niski plot z siatki lub innego materiału, może skutecznie chronić nasze drzewa. Proszę jednak kontrolować teren, gdyż bobry moga zrobić podkop!

BWW (Beavers Wetlands & Wildlife) podaje, że skuteczne są także elektryczne ogrodzenia (pastuchy). Drut należy umieścić na wysokości ok 15 cm. Zadaję sobie jednak pytanie, czy stosowane w elektrycznych pastuchach parametry prądu nie będą dla bobrów szkodliwe. Boję się wiec polecać tę metodę. Jeśli jednak jest to ostatnia rzecz, która maże powstrzymać właścicieli gruntów przed wzwaniem do odstrzału bobrów na ich terenie, to może i elektryczny pastuch bedzie stosowny. Warto by jednak było, przeprowadzić badania w tym kierunku i sprawdzić, jak skuteczna jest to metoda i czy jest bezpieczna dla bobrów.

4. Znane są także inne metody, ktore powstrzymują bobry przed wyjsciem na brzeg w danym rejonie. Skuteczne jest spacerowanie z psem wieczorem, lub umożliwienie psom penetrowanie terenu nocą. Pozostawione przez psy zapachy skutecznie odstraszaja bobry do tego stopnia, że mogą przenieść się w inny rejon. Można także wabić bobry w inne miejsca przez sadzenie przy brzegu atrakcyjnej dla bobrów roślinności.

UWAGA:

W pewnych okresach bobry mogą sięgać także po drzewka iglaste. Obserwowałem przypadki scinania młodych sosen. Wiosną widziałem bobra, który mimo dostępności klonów wybrał sobie drzewo iglaste, które ogryzal dokładnie z kory i w efekcie końcowym je scioł. Bobry moga ścinać drzewa iglaste także do wykorzystania jako materiał budowlany. Generalnie jednak, drzewa iglaste nie sa przysmakiem bobrów, a świerk jest ostatnim drzewem, ktory bóbr wybierze do ścięcia.

Wszystkie sposoby zabezpieczeń dostępne są w formie jednego opracowania w formacie pdf (ADOBE).

ZABEZPIECZENIA PRZED DZIAŁALNOŚCIĄ BOBRÓW (RAPORT - FORMAT *. PDF ~1000K ) (NOWE)

UWAGA !
Przedstawiony material i zdięcia chronione są prawem autorskim. Ich wykorzystywanie w jakikolwiek sposób, kopiowanie i publikowanie bez mojej zgody jest zabronione.

Copyright, Maj 2003- Janusz Szpaczyński