There is no
fundamental difference between man and the higher mammals in
their mental faculties...
Even the lower animals...manifestly feel pleasure and pain,
happiness and misery...
Only a few persons now dispute that animals possess some power of
reasoning
- Charles Darwin, The Descent Man (1871)
ZWIERZĘTA OBJĘTE OCHRONĄ GATUNKOWĄ ŚCISŁĄ , KTÓRE MOGĄ KORZYSTAĆ LUB KORZYSTAJĄ Z DZIAŁALNOŚCI BOBRÓW
[Współpraca i konsultacje: Małgorza Godlewska, Mateusz Ciechanowski, Paweł Buczyński]
| PIJAWKI | OWADY | ŚLIMAKI | MAŁŻE | KRĄGOUSTNE | RYBY | PŁAZY | GADY | PTAKI | SSAKI |
Legenda:
¤ - Nazwa w j. polskim (nazwa w. j. łacinskim), [nazwa w j. ang. - jeśli jest nam znana] / występowanie, skala preferencji /
Skala Preferencji:
|*** Zwierzęta ściśle zwiazane z woda, głównie mokradłami, leśnymi bagnami, rozlewiskami i strumieniami, które bez wątpienia zasiedlą stawy bobrowe.
|** Zwierzęta częściowo związane z wodą, które mogą korzystac ze stawów bobrów, ale mogą także zajmować inne obszary i akweny wodne np, brzegi duzych jezior i rzek
|* Zwierzęta, które okresowo mogą korzystać ze środowiska bobrów.
W nawiasach [......] - komentarze i uwagi
- PIJAWKI SZCZĘKOWE
¤ - pijawka lekarska (Hirudo medicinalis) | ***
/ Stawy bobrowe sa idealnym środowiskiem do życia pijawki lekarskiej /
- WAŻKI:
ŻAGNICOWATE (Aeshnidae)
¤ - żagnica zielona (Aeshna viridis) |***
ŁĄTKOWATE (Coenagrionidae)
¤ - iglica mała (Nehalennia speciosa) |***
SZKLARKOWATE (Corduliidae)
¤ - miedziopierś górska (Somatochlora alpestris) |***
PAŁĄTKOWATE (Lestidae)
¤ - straszka północna (Sympecma braueri) |***
WAŻKOWATE (Libellulidae)
¤ - zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifrons) |***
¤ - zalotka spłaszczona (Leucorrhinia caudalis) |***
¤ - zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis ) |***
/ Woda jest niezbędna do życia ważek. Stawy bobrów są idealnym miejscem do rozwoju larw ważek. Ponadto, dorosłe owady zdobywają pożywienie w sąsiedztwie wody /
- MODLISZKI
¤ - modliszka zwyczajna (Mantis religiosa) |*
[ modliszki zasiedlaja murawy napiaskowe, nasłonecznione łąki itp. Obfitość owadów nad wodą może przyciągać je w sąsiedztwo stawów ]
- CHRZĄSZCZE (Coleoptera)
PŁYWAKOWATE (Dytiscidae)
¤ - pływak szerokobrzegi (Dytiscus latissimus) |***
¤ - (Graphoderus bilineatus) |***
/...+ szereg innych gatunków chrząszczy, które w ścietych przez bobry i próchniejących pniach i ściółce, znajdują optymalne warunki do życia!/
- MOTYLE (Lepidopteria)
MODRASZKOWATE (Lycaenidae)
¤ - czerwończyk nieparek (Lyceana dispar) |**
/ Żyje na wilgotnych łąkach i moczarach /
SÓWKOWATE (Noctuidae)
¤ - wstęgówka bagienka (Catocala pacta) |**
RUSAŁKOWATE (Nymphalidae)
¤ - przeplatka maturna (Euphydryas maturna) |*
BIELINKOWATE (Pieridae)
¤ - szlaczkoń torfowiec (Colias palaeno ) |*
/ Ściśle związany z torfowiskami wysokimi. Występowanie bobrów może przyczynić się do wzrostu jego populacji /
OCZENNICOWATE (Satyridae)
¤ - strzępotek hero (Coenonympha hero) |*
/ Lubi wilgotne stanowiska na obszarach górskich i pagórkowatych /
¤ - skalnik driada (Minois dryas) |*
/ Wystepuje na podmokłych ląkach i brzegach rzek /
/...+ szereg innych motyli, które na podmokłych łąkach znajdują obfitość pożywienia/
- BŁONKOSKRZYDŁE (hymenoptera)
¤ - trzmiele - wszystkie gatunki (Bombus sp.) |*
/ Nierozłącznie związane z podmokłymi łąkami, które obfitują w kwiaty /
- TRZONKOOCZNE (stylommataphora)
ZAWÓJKOWATE (Valvatidae)
¤ - zawójka rzeczna (Valvata naticina) |*
¤ - niepozorka ojcowska (Falniowskia neglectissima)
BŁOTNIARKOWATE (Lymneidae)
¤ - błotniarka otułka (Lymnaea glutinosa ) |***
ZATOCZKOWATE (Planorbidae )
¤ - zatoczek gładki (Gyraulus laevis) |***
/...+ wiele innych gatunków ślimaków związanych ze środowiskiem wilgotnym/
- BLASZKOSKRZELNE WŁAŚCIWE (Eulamellibranchia)
PERŁORÓDKOWATE (Margaritiferidae)
¤ - perłoródka rzeczna (Margaritifera margaritifera) |*
/ W Polsce już nie występuje. Spiętrzenie wody przez bobry i w konsekwencji jej oczyszczenie może przyczynić się poprawy czystości wód i wystąpienia perłoródki rzecznej /
SKÓJKOWATE (Unionidae)
¤ - szczeżuja spłaszczona (Anodonta complanata) |**
¤ - szczeżuja wielka (Anodonta cygnea) |**
¤ - skójka gruboskorupowa (Unio crassus) |**
¤ - skójka malarska (Unio pictorum) |**
¤ - skójka zaostrzona (Unio tumidus) |**
GROSZKÓWKOWATE (Spheridae)
¤ - wszystkie gatunki |**
- MINOGOKSZTAŁTNE
MINOGOWATE (Petromyzontidae)
¤ - wszystkie gatunki z wyjątkiem postaci dorosłych minoga rzecznego |**
- KARPIOKSZTAŁTNE (Cypriniformes)
KARPIOWATE (Cyprinidae)
¤ - strzebla błotna (Eupallasella percnurus) |***
¤ - różanka (Rhodeus sericeus) |***
¤ - kiełb białopłetwy (Gobio albipinnatus) | *
KOZOWATE (Cobitidae)
¤ - koza (Cobitis taenia) | *
/ Spętrzenia wody na strumieniach mogą stworzyc odp. warunki dla życia kazy /
¤ - piskorz (Misgurnus fossilis) | ***
/ Uwielbia stojące i wolno płynące małe cieki wodne i rozlewiska. Stawy bobrowe są idealnym środowiskiem dla piskorza /
- PŁAZY OGONIASTE (Caudata)
SALAMANDROWATE (Salamandridae)
¤ - salamandra plamista (Salamandra salamandra) | *
¤ - traszki - wszystkie gatunki (Triturus sp.) | ***
/ Stawy bobrowe są prawdzwą "wylęgarnią" traszek! /
- PŁAZY BEZOGONOWE (Anura)
ROPUSZKOWATE (Discoglossidae)
¤ - wszystkie gatunki | ***
ROPUCHKOWATE (Bufonidae)
¤ - wszystkie gatunki | ***
GRZEBIUSZKOWATE (Pelobatidae)
¤ - grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus) | **
RZEKOTKOWATE (Hylidae)
¤ - rzekotka drzewna (Hyla arborea) | ***
ŻABOWATE (Ranidae)
¤ - wszystkie gatunki | ***
/ Woda jest niezbedna do życia szystkich płazów. Stawy bobrowe stwarzają idealne warunki do ich rozmnażania. /
- ŻÓŁWIE (Testudines)
ŻÓŁWIE BŁOTNE (Emydidae)
¤ - żółw błotny (Emys orbicularis) | ***
/ Żółwie i bobry są nierozłącznie związane. Na stawach bobrowych w Kanadzie żyje kilka gatunków żółwi. Powrót bobra do polskich wód bez wątpienia przyczyni się do stworzenia nowych stanowisk dla żółwia błotnego /
- ŁUSKOSKÓRNE (Squamata)
PADALCOWATE (Anguidae)
¤ - padalec zwyczajny (Anguis fragilis) | *
ŻMIJOWATE (Viperidae)
¤ - żmija zygzakowata (Vipera berus) | **
/ Chociaż zarówno padalca jak i żmiję zygzakowatą można spotkać także w dużej odległości od wody, jednak obfitość pożywienia nad stawami bobrowymi sprawia, że chętnie przebywają w ich sąsiedztwie. /
WĘŻE WŁAŚCIWE (Colubridae)
¤ - zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) | ***
/ Nierozłącznie związany z wodą. Na brzegu i w wodzie poluje na owady i plazy . Potrafi nawet upolować małą rybę. Stawy bobrowe stanowią wyśmienite warunki dla zaskrońca /
PERKOZY (Pedicipediformes) - wszystkie gatunki | ***
/ Większe rozlewiska i stawy bobrów przyciągają także perkozy. Żyzne środowisko stawu powoduje obfitość ryb. To przyciąga perkozy i inne ptaki /
BRODZĄCE (Ciconiiformes) - wszystkie gatunki, z wyjątkiem czapli siwej (Ardea cinerea) | ***
/ Stawy bobrowe są ważne nie tylko dla gniazdujących ptaków brodzących, lecz także tych, które lecąc na daleką północ zatrzymują sie na terenach podmokłych. Stawy bobrowe są miejscem "z wyboru" gdyż obfitują w pożywienie./
BLASZKODZIOBE (Anseriformes)- chronione wszystkie gatunki |***,
z wyjątkiem:
¤ - krzyżówki (Anas platyrhynchos)
¤ - głowienki (Aythya ferina)
¤ - czernicy (Aythya fuligula)
¤ - gęsi białoczelnej (Anser albifrons)
¤ - gęsi gęgawy (Anser anser)
¤ - gęsi zbożowej (Anser fabalis)JASTRZĘBIOWATE (Accipitriformes) - wszystkie gatunki | ***
SOKOŁOWE (Falconiformes) - wszystkie gatunki | ***
GRZEBIĄCE (Galliformes)
¤ - cietrzew (Tetrao tetrix) |**
/ Tereny bobrowe, szczególnie te opuszczone, mogą być atrakcyjnym biotopem cietrzewia /
¤ - głuszec (Tetrao urogallus) |*
/ Może znależć dogodne warunki do życia przy spietrzeniach na małych strumieniach. Na brzegu laśnych stawów rosną jezyny, maliny, żurawina i dzika róza, które stanowia znaczną część diety głuszca] /
ŻURAWIOWE (Gruiformes) - wszystkie gatunki, z wyjątkiem łyski (Fulica atra) | ***
/ Korzystają ze stawów bobrowych i rozlewisk. Bez watpienia bobry tworzą dogodne środowisko dla wszystkich żurawiowych /
SIEWKOWE (Charadriiformes) - wszystkie gatunki, z wyjątkiem: | **
mewy srebrzystej (Larus argentatus)
mewy białogłowej (Larus cachinnans)
słonki (Scolopax rusticola)SOWY (Strigiformes) - wszystkie gatunki | **
KRASKOWE (Coraciiformes)
¤ - zimorodek (Alcedo atthis) | ***
/ Poluje na małe ryby. Chętnie przebywa na stawach bobrów./
DZIECIOŁOWATE (Piciformes) - wszystkie gatunki | **
/ Bardzo często odwiedzają stawy bobrów w poszukiwaniu owadów w uschnietych (zalanych) drzewach. Chętnie zakładają gniazda w dziuplach suchych drzew na zalanych terenach. /
WRÓBLOWE (Passeriformes) - wszystkie gatunki, z wyjątkiem: | *
wrony siwej (Corvus corone cornix)
sroki (Pica pica)/ Otoczenie stawów obfituje w nasiona traw i ziół oraz liczne owady. Szereg wróblowatych gniazduje na terenach bobrowych. Inne odwiedzają je w czasie przelotów. /
- OWADOŻERNE (Insectivora)
RYJÓWKOWATE (Soricidae) - wszystkie gatunki |*
- NIETOPERZE (Chiroptera) |*
MROCZKOWATE (Vespertilionidae) - (Myotis daubentonii, Myotis dasycneme, Pipistrellus nathusii, P. pipistrellus, P. pygmaeus, Myotis brandtii, Eptesicus nilssonii, Nyctalus leisleri - i inne)
- ZAJĄCOKSZTAŁTNE (Lagomorpha)
ZAJĄCOWATE (Leporidae)
¤ - zając bielak (Lepus timidus) |*
- GRYZONIE (Rodentia)
WIEWIÓRKOWATE (Sciuridae)
¤ - wiewiórka (Sciurus vulgaris) | *
/ Jest wiele przyczyn, dla których wiewiórka chętnie przebywa w sasiedztwie wody. Pomijając oczywisty fakt, że wiewiórki podobnie jak inne zwierzęta piją wodę, są też inne korzyści, które wiewiórki mają z działalności bobrów. Bobry ścinając drzewa liściaste otwierają drogę dla krzewów i drzew iglastych, których nasiona są przysmakiem wiewiórek. /
POPIELICOWATE (Gliridae)
¤ - popielica (Glis glis) |*
- DRAPIEŻNE (Carnivora)
NIEDŹWIEDZIOWATE (Ursidae)
¤ - niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) | **
/ Niedźwiedzie b. lubią stawy bobrów. W ich sasiedztwie latwiej o pożywienie. Niedźwiedzie polują na sarny, bobry i inne małe ssaki. Nad brzegami stawów rosną krzewy owocowe (pożeczki, maliny, jeżyny itp), które stanowią ulubione pożywienie niedzwiedzi. Ponadto, w pruchniejących pniach sciętych drzew niedzwiedzie znajduja larwy owadów, które także chętnie spożywają. /
PSOWATE (Canidae)
¤ - wilk (Canis lupus) | **
/ Z badań prowadzonych na terenie Puszczy Knyszyńskiej (Joanna Koniuch, 2002**) wynika, że wilki intensywnie poluja na bobry! Podobne badania, prowadzone w Algonquin Park (Ontario, Kanada), wykazały analogiczne wnioski./
KOTOWATE (Felidae)
¤ - żbik (Felis silvestris) | **
/ Chętnie przebywa i poluje w sąsiedztwie wody /
¤ - ryś (Lynx lynx) | **
/ Chętnie przebywa i poluje w sąsiedztwie wody /
LASICOWATE (Mustelidae)
¤ - wydra (Lutra lutra) - Chroniona w całej Polsce z wyjątkiem obszarów stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym | ***
/ Nierozłącznie związana ze stawami bobrów. Wykorzystuje opuszczone nory i żeremia bobrów. Żyzne stawy bobrów z bujną roślinnością obfitują w ryby, które sa składnikiem diety wydry. Wyższy poziom wody zapewnia wydrom bezpieczeństwo. Powrót bobra do wód Polski bez wątpienia przyczyni się do wzrostu populacji wydr. /
¤ - gronostaj (Mustela erminea) | **
/ Chociaż może przebywać oddalony od wód, chętnie poluje penetrując przegi stawów i rzek. /
¤ - norka europejska (Mustela lutreola) / w Polsce już nie występuje/ | ***
/ Prawdopodobnie nie występuje juz w Polsce, choć kiedyś była liczna. Bobry bez wątpienia stwarzają dobre warunki do bytowania norki i jeśli zostanie wprowadzona w Polsce, stawy bobrowe i rozlewiska będą miejscami jej występowania /
¤ - łasica (Mustela nivalis) | **
**) Joanna Koniuch, praca mgr pt. ".......". Badania prowadzono pod kierunkiem prof. Marka Gębczyńskiego (Uniwersytet w Białymstoku), opieka merytoryczna doc. Włodzimierza Jędzrzejewskiego (PAN, Białowieża).
UWAGA
Prosze o uwagi do powyzszego wykazu. Jesli masz inne zdanie co do klasyfikacji danego gatunku lub korzysci jakie moze wyciagac z sasiedztwa z bobrami, lub uwazasz, ze dany gatunek nie korzysta wcale ze srodowiska bobrów - podziel sie ze mna swoja opinia. Jesli znasz inne zwierzęta chronione, które żyja w sasiedztwie bobrów i korzystaja z ich dzialalnosci, napisz prosze o tym na adres exarek@yahoo.com
Copyright (March, 2003) / Kopiowanie, wykorzystywanie na innych
stronach lub jakiekolwiek inne publikowanie bez mojej zgody jest
zabronione.
- Janusz
Szpaczynski